درباره صادرات // با مشکلات یک صادرکننده آشنا شوید

چندی پیش در ذیل یادداشت اقای دکتر محمدیان، جناب آقای مرادی نظر بلندبالایی را پیرامون مشکلات صادرات نوشتند نوشتند که در نوع خود جالب و آموزنده بود. به توصیه دکتر محمدیان آن را به صحن علنی منتقل کردیم. با هم این یادداشت را بخوانیم. آقای مرادی می گویند:

اگر بخواهیم مشکلاتی را که گریبان گیر صادرکننده‌ها هست عنوان کنیم می‌توان دو سرفصل کلی را برای آن در نظر گرفت که عبارت‌اند از:
۱– مشکل داخلی سازمان‌ها

عدم مزیت رقابتی به‌خصوص در بحث قیمت هست یعنی به دلایل گوناگون تولیدی که در کارخانه‌های ما انجام می‌شود با هزینه تولید بالایی از کارخانه خارج می‌شود یا به عبارتی گران‌تر از نمونه‌های مشابه خارجی هست که این امر دلایل زیادی دارد ازجمله بهره‌ور نبودن نیروی کار در ایران ، عدم استفاده درست از بحث‌های انگیزشی در تولید ، کمبود تقاضا و فعالیت اکثر تولیدکننده‌های کشور با کمتر از ظرفیت اسمی‌شان (که این امر نیز بهای تمام‌شده کالا را افزایش می‌دهد)
مسئله بعدی بسته بندی‌های صادراتی تولیدکننده‌های ما هست که اساتید ارجمند می‌دانند که همین مسئله باعث شده است که تولیدکننده‌های عمده کالاهای قابل‌رقابت ما در صنعت غذا مثل زعفران و پسته به فله فروشی روی آورده و ارزش‌افزوده ناشی از بحث بسته‌بندی بالکل از بین رفته و از آن بدتر زعفران تولیدی ایران در اسپانیا به اسم این کشور و بایسته بندی این کشور به دیگر کشورها صادرات مجدد شود که این خود گویای اهمیت بحث بسته‌بندی و همچنین مسائل مربوط به روابط دیپلماتیک با دولت‌های دیگر هست .

۲–مشکلات خارجی سازمان‌ها
منظور از مشکلات خارجی ، مشکلاتی است که کمتر تحت کنترل تولیدکننده‌ها هست که عبارت‌اند مسائل مربوط به مشکلات اقتصادی ، سیاسی و حتی اجتماعی کشور ما که اگر بخواهیم مهم‌ترین مسئله را مطرح کنیم به نظر بحث ارزش ارزهای خارجی به‌ویژه دلار در مهروموم‌های کنونی و نوسانات آن، اقتصاد مبتنی بر واردات که ترجیحاً دلار ارزان را مدنظر داشته تا وارداتش ارزان‌تر تمام شود و بدین‌وسیله اگر صادرکننده ه ای محصولی را صادر کرده و به‌طور مثال ۳دلار را به‌عنوان بهای آن دریافت کرده است با ارز ۱۵۰۰تومانی در حقیقت ۴۵۰۰تومان را دریافت کرده و با ارز ۳۰۰۰تومانی این تولیدکننده ۹۰۰۰تومان را دریافت کرده است ، پس چیزی که در مهروموم‌های گذشته کاملاً مشخص بوده است پایین نگه‌داشتن دستوری نرخ ارز عملاً صادرات را به بن‌بست برده است که البته شاید با توجه به زیرساخت‌های اقتصادی نفت محور ما از نگاه دولت‌مردان و مدیران کار خیلی نامعقول نباشد اما مشخص است که تفکر بلندمدتی در پس این تصمیمات نبوده است ….
ساختار اداری و مشکلاتی که در همکاری‌های سازمان‌های مختلف مثل گمرک در بحث صادرات بوده است که خوشبختانه در مهروموم‌های اخیر تمام سعی بر این بوده است که این سازمان‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن همکاری‌های لازم در بحث اداری صادرات داشته باشند.
سیستم حمل‌ونقل ایران و عدم استفاده از فنّاوری‌ای مناسب امروزه مسئله حمل‌ونقل و تحویل کالا را با مشکلات عدیده‌ای مواجه گردانیده است که برای مثال در بحث صادرات سنگ‌آهن کشور استرالیا با استفاده از کشتی‌هایی که توانایی حمل سنگ‌آهن با وزن های بسیار زیاد(۶۰۰هزار تن) را دارند در رقابت با سنگ‌آهن ایران به ازای هر تن هزینه حمل معادل ۴۰درصد هزینه حمل تولیدکننده‌های سنگ آهن ایران را می‌پردازد که این امر توان رقابتی را حتی باکیفیت بالاتر از تولیدکننده‌های ما می‌گیرد و بسیار تأثیرگذار است .
در بحث مبادلات اقتصادی تراز مالی کشورها بسیار مسئله مهمی هست یعنی اگر آمریکا با چین مبادلات تجاری دارد ترجیحاً علاقه به این امر هست که این توازن تراز را با این کشور حفظ کند و در بحث واردات خود از این کشور واردات خود را انجام دهد چراکه مشاهده می‌شود این کشور با ضعیف نگه‌داشتن پول خود با کشور امریکا مازاد تراز تجاری داشته که این امر محل دعواهای بسیاری بین این دو کشور بوده ، پس در صورتی اقدام به واردات از ایران خواهد نمود که محصول ما قابلیت خاصی را داشته باشد.
عدم‌حمایت مناسب دولت‌های مختلف کشور ما از بحث صادرات که حتی جوایز صادرکننده‌ها را باوجوداینکه بسیار بر روی آن تبلیغ می‌شود عموماً با تأخیر پرداخت می‌کنند و …