بانک گردشگری که سابقه چندانی در نظام بانکی ما ندارد ولی از بدو پیدایش در کارنامه کاری خود تبلیغات مؤثر و خلاقانهای را داشته است. (در مورد مؤثر بودن مثل همه آدمهای خوشبین صرفاً حدس میزنم، ولی در مورد خلاقانه بودن مطمئن هستم) این خلاقیت حتی شامل پروژهایی می شود که عموما توسط سایر شرکتها دم دستی تلقی می شود. مثل همین ایده مناسبتی که می بینید.
این بانک در نیمه دوم سال ۹۴ مثل تمام بانکها کمپین خدمات الکترونیک خود را لانچ کرد. این کمپین در دو مرحله اجرا شد (که این روزها در واقع روزهای پایانی کمپین است) در فاز نخست که فاز تیزینگ بود صرفاً نشانهها به همراه شعار در رسانههای مختلف پردهبرداری شد و تنها جز غیرقابلکشف آن برای مخاطب برند پشت این تبلیغات بود. مخاطبی که آن را به همراه اول یا بانک کشاوری ربط میداد. (و البته هیچ ایرادی هم ندارد) مرحلهای که بهخوبی توانست همهمهای بین مخاطبان یا حداقل علاقهمندان به تبلیغات ایجاد کند. (که البته مهمتر آن است که نزد عموم خوب دیده شود) کمپینی که باهدف معرفی سه خدمت همراه بانک، کد بانک و اینترنت بانک اجرا شد (علامت نشانگر موس نماد اینترنتبانک و ستاره علامت تلفنبانک است و آنتن موبایل علامت همراهبانک است) بیایید باهم یک نگاهی به اتفاقات این کمپین بیندازیم:
طبق روال خودم نقد یک کمپین را بدون توجه به طراح و ایده پرداز آنکه کی هست و کی نیست و با نگاهی به استراتژی آن شروع میکنم:
استراتژی پیام: استراتژی خلاقه این کمیپن طبق آن چیز که قابلرؤیت و کشف است دعوت به استفاده از خدمات نوین یا تکیهبر مسئولیت اجتماعی و تأکید بر حفظ محیطزیست است. برخلاف آنچه مجریان این کمپین ادعا میکنند که”بانک در این کمپین میخواهد با رویکرد متفاوتی خدمات الکترونیک خود را به مشتریانش معرفی کند” استراتژی انتخابی یعنی معرفی خدمات درپوششی از مسئولیت اجتماعی و تأکید بر حفظ محیطزیست، بارها توسط بانکهای متعدد اجراشده و بهنوعی میتوان گفت حضور قدرتمند بانک کشاورزی در این بخش اجازه عرضاندام را به سایر بانکها نمیدهد. این”استراتژیِ پیامِ تکراری” به همراه ویژوالهای تقریباً تکراری (توسل به ستاره، نشانگر موس و آنتن موبایل که بازهم بارها مورداستفاده قرار گفته بهویژه توسط بانک ملت) نمیتواند این نگرش مجریان کمیپن را تائید کند که رویکرد متفاوتی برای ارتباط با مخاطب برای معرفی خدمات الکترونیک انتخابشده است. بیایید سخت گیرانه قضاوت نکنیم باید بپذیریم برای نظام بانکی که خدمات الکترونیکش هیچ فرقی باهم ندارند خلق پیام متفاوت هرروز سختتر میشود. کار میرسد بهجایی که به نمادهایی مثل ستاره” برای کدبانک” پناه می بریم که فقط خودمان میفهمیم، و مخاطب کلاً ارتباط نمیگیرد.
اجرای پیام (چگونگی پیادهسازی استراتژی)
از مرحله تیزینگ کمپین میگذرم چراکه بررسی فاز دوم آن به لحاظ اجرا فاز یک را هم تحت پوشش قرار میدهد. اجازه بدهید طرح را کمی باز کنید و ببینیم چه میگوید. در طرح اینترنت بانک از سری آگهیهای این کمپین که بهترین نشانه سازی برای اتفاق افتاده و احتمالاً خلق ایده از همین نشانه آغازشده، آمده است:
شعار: به همین سادگی
سو تیتر: کاهش مصرف کاغذ با اینترنت بانک
سو تیتر دوم: آغاز جشنواره خدمات الکترونیک بانک گردشگری با جوایز ارزنده
ویژوال: یک درخت در حال افتادن / نشانگر موس به همراه لوگو
بررسی پیام نوشتاری طرح مشخصاً گویای این است که کمپین اجراشده بین یک کمپین برندینگ و یک کمپین فروش مانده است. کمی به ارتباط پیام ثانویه و تصویر و بدنه اصلی کمیپن فکر کنید. در پیام ثانویه آمده است” آغاز جشنواره … ” گمان میکنم که خیلی از شماها تابهحال این پیام را نخوانده بودید. بگذارید قوه تخیل خود را به کار بندازیم و بگوییم در اواسط کار مقرر شده تا این جمله به کار اضافه شود. اگر چنین نباشد بهواقع بههیچعنوان این کمپین درزمینهٔ دعوت مخاطب به شرکت در جشنواره موفق نبوده است.
برخلاف برخی از منتقدین اصلاً اعتقاد ندارم که چون شعار ” به همین سادگی به همین خوشمزگی” قبلاً توسط برند رشد استفادهشده پس استفاده از آن در این موقعیت غلط است. اتفاقاً هیچ ایرادی هم ندارد و از بخش از قوه حافظه مخاطب هر بهره گرفتهشده. شعار کوتاه، آسانفهم و متناسب با فن اجرای کار است. اما ایراد اصلی آنجاست که سو تیتر با ویژوال و پیام کلی کار کمی در بعضی از برداشتها تعارض است و احتمال کجفهمی توسط مخاطب وجود دارد. ببینیم برای سوتیتر چه اتفاقی می افتد:
در شکل اول مخاطب اصلاً سو تیتر را نمیبیند و پیام کلی کار را که محیطی زیستی است کاملاً درک میشود
در شکل دوم مخاطب سو تیر را هم میبیند از ویژوال کار هم تعبیر به یک درخت در حال قطع شدن میکند و باز پیام را درک میکند
در شکل سوم مخاطب سو تیتر را هم میبیند و اگر طبق خواسته طراح ویژوال کار را تعبیر به یک درخت در حال قطع شدن بکند و هم موس را ببیند آنجا پیام تداخل پیدا میکند. ” مخاطب احساس میکند که وقتی از خدمات الکترونیک استفاده کند، باز باعث مرگ درختان میشود. این فکر را هم نکند این فکر قابل تبادر به ذهن هست.
از این بگذریم. نکته دیگر در مورد ویژوال کار اینکه در طرح درخت و نشانگر موس کامل درست و قابلفهم است اما زمانی که نشان ستاره به شکل درخت قطعشده درآمده احساس میکنم ایده کمی زورکی به خورد کاررفته است. کیفیت ساخت سوژهها خوب و تمیز است و مشخص است که طراح نخواسته به جزییاتی مثل سایه و غیره تأکید کند تا توجه تماماً معطوف به درخت شود. اما اعتقاددارم ارتباط فاز باز و بسته به لحاظ بصری چندان مستحکم نیست البته بیشتر برای نماد ستاره و آنتن موبایل.
کیفیت اجرا
به سبک و سیاق طرحهای رایج بانکی این روزها که شتابدهنده آن تهمتن امینیان است، شکل اجرا نیز منحصربهفرد نیست اما بهخوبی دیده میشود. من هم با مجریان کمپین همعقیده هستم که این روزها طرحهای مینیمال و خلوت بیشتر دیده میشود. هیچ ایرادی هم ندارد که ما بهعنوان طراح بهصف مینیمال کارها بپیوندید. جنگ این روزهای تبلیغات دیده شدن است و این کمیپن بهخوبی این کار را می کند. حتی در مرحله تیزینگ بهخوبی از عهده تیزینگ برآمده و مخاطب را کنجکاو کرد. بخشی از این کنجکاوی را باید مدیون برنامهریزی رسانهای خوب باشیم که پوشش خوبی داشت. اما سبک اجرای مینیمال در رسانههای چاپی و ویژه شعبه نظیر پوسترها به ناگاه درگیر سلیقه رایج دولتی و بانکی می شود و انبوه اطلاعات مخاطب را هدف میگیرد به نظر میرسد اینجا کارشناسان داخلی بانک ورود پیداکردهاند.
کار کجا تولیدشده است؟ (صرفاً برای آگاهی از شناسنامه کار)
رسول خسروی، مدیر خلاقیت شرکت تبلیغاتی”هموطا” به همراه همکاران خود زحمت این مجموعه تبلیغاتی را کشیدهاند. در کارنامه این شرکت کارهای خوبی در حوزه تبلیغات بانکی و غیر بانکی قابلمشاهده است.
پاورقی مهمتر از نقد
اگرچند سال در تبلیغات نظام بانکی فعالیت کرده باشید خواهید فهمید که برای محصولات بیمزیت تبلیغ متفاوت کردن چقدر سخت است. اما به جدیت تمام معتقدم که این سختی باعث شده طراحان به سمت ایدههایی بروند که اولازهمه بیشازحد خلاقانه است و دوم صرفاً خودشان و مدیرانشان و اهالی فن میفهمند که چیست. به نظرم تبلیغات مدیر شاد کن این روزها خیلی مد شده. برای این موضوع بد نیست این اتفاق واقعی را بخوانید:
توی اتوبان همت پس از عبور از مقابل بیلبورد بانک گردشگری به یکی از دوستانم (که قطعاً جز تارگت بانک گردشگری حساب میشود) گفتم این تبلیغی که دیدی چی بود؟ چی میخواست بگه؟
در یککلام گفت: در مورد محیطزیست صحبت می کنه که احترام بذاریم.
خوشحال شدم که طرح رو دیده و پیام طرح رو هم تا حدودی گرفته. گفتم اون شکله چی بود (منظورم شکل ستاره سبز رنگ بود)
گفت: محیط زیست و سبزی دیگه.
وقتی بهش گفتم ستاره نماد کدبانک است و از نشان یکی از دکمه ها موبایل گرفته شده، مذاکره را به هم زد و گفت بابا ول کن این داستانا چیه! کی می فهمه!
جمع بندی حرفام: کمپین بانک گردشگری قابل اعتناست اما مسیر و شکل اجرا حدید نیست بلکه تکرار نصفه و نیمه ایدههای قبلی و تکرار شده در نظام بانکی است بااینحال روند کلی تبلیغات بانک گردشگری درست است.
پیام اخلاقی: بیشازحد به توان و تمرکز مخاطب برای رمزگشایی تکیه نکنیم. البته اگر مخاطب برایمان مهم است نه مدیر و جامعه تبلیغات.
نظر شما چیست؟ مخالفید یا موافقم؟ یا بی نظر!
دیدگاه خودتـــــــــــون را برای ما بنویسید.







ممنون جناب محمدیان بسیار استفاده کردم هرچند مثل همیشه در حوزه تبلیغات، خود را لایق نظرنوشتن نمی دانم.
البته ناگفته نماند که امروز ظهر در حال افتتاح حساب در موسسه عسکریه با نام جدیدش بودم که بهرحال دست تقدیر و سرنوشت همراه با جبرمحیطی از نوع ” پس گردنی” باعث گردید سر از بانک گردشگری دربیاریم!!! البته جنبه مزاح بود و بهرحال این مشکلات فنی همیشه وجود دارد
بازهم ممنون
اتفاقا یادداشت بعدی در مورد موسسه عسکریه است!
درود بر شما.
کمپین آبرومند و قابل احترامی است.
بویژه در زمینه خلاقیت.
در مورد محترم بودنش صد در صد همین طور است
با سلام خدمت جناب محمدیان،ممنون از مطلب خوبتون
به شخصه تبلیغات مینیمال را دوست دارم واما متاسفانه رمز گشایی این گونه تبلیغات از حوصله قشر عظیمی از جامعه خارج است و به نظرم همین امر تا حدودی از اثربخشی این گونه تبلیغات کم میکند
اما وقتی این بیلبورد را دیدم یاد تبلیغ مینیمال اینترنت بانک ملت منظور کاهش ترافیک وآلودگی هوا افتادم و خلاقیت ایده بانک گردشگردی برایم تا حدودی زیر سوال رفت…ک تا حدودی از ایده تبلیغ بانک ملت الگو بردای کرده است…
خانم کرملو سلام من همین طور که زمان می گذرد افزایش قدرت تحلیل شما را در قلمتان و مطالبتان می بینم . آرزوی موفقیت دارم
ارادتمندم جناب دکتر،از توجه ولطفی که همیشه به ما دارید ممنونم،
سلام
واقعا از خوندن نقدهای شما لذت می برم.
من خودم تو شرکت رشد کار می کنم و وقتی این تبلیغات رو برای اولین بار دیدم فورا من رو به یاد شرکت خودمون انداخت و خیلی برام جالب و عجیب بود که کدوم شرکت یا موسسه ی می تونه از یه همچین شعاری که اینقدر تو ذهن مخاطب جا افتاده برای تبلیغات خودش استفاده کنه؟!
و رنگ هاش هم واقعا همراه اول رو تداعی می کرد و مفهوم تبلیغات هم مخاطب رو به سمت بانک کشاورزی می برد. می شه لطفا توضیح بدید که تو کمپین هایی که اجرا می شه یه همچین چیزی چرا می تونه خوب باشه؟
به شخصه اگر این تبلیغات رو اگر چند وقت دیگه بدون وجود لوگو بانک گردشگری ببینم به تمام موارد بالا اشاره می کنم . شاید در آخر به بانک گردشگری برسم شایدم نه
البته تو متن به بعضی از مواردی که گفتید اشاره کردم
در یادداشتهای بعدی نیز در این باره خواهم نوشت
با سلام. اگر اشتباه نکنم شعار شرکت رشد، به همین یادگی به همین خوشمزگی است که متاسفانه چون مخاطب زیاد در معرض تبلیغ آن قرار نمی کیره، تا حدودی در ذهنش کم رنگ شده است.
من عمیقا تدوین کنندگان این کمپین را تحسین می کنم و معتقدم وجود این نوع کمپینها بلوغ تبلیغات را در ایران تسریع خواهد کرد. البته مثل هر کار خوب دیگری در آن نقایصی می بینم
سلام
به نظرم تبلیغ بانک گردشگری تلفیقی از المانهای سایر شرکت هاست(بانک کشاورزی،رشد،بانک ملت و…)
یه مورد دیگه اینکه اگه جهت حرکت مفهومی تبلیغ از بالا به پایین باشه پیامو بهتر میرسونه.جهت چپ به راست و بالعکس باعث سردرگمی در تفسیر می شه.
ممنون
سلام و عرض ادب جناب محمدیان
سپاس فراوان
مطلب بسیار عالی بود.
بسیار خرسندم که مطلب مورد نظر شما قرار گرفتهراستی نظرتون را در مورد سوال نفرمودید؟!
فک میکنم همان طور که دوستان اشاره کردن تبلیغات خلاقانه بانک گردشگری الهام گرفته و کپی برداری از سازمان های دیگری چون همراه اول و بانک کشاورزی و … است. از دید عوام و مردم عادی این تبلیغ مرتبط با بانک گردشگری نیست و در نگاه اول تداعی کننده تبلیغات مرتبط با اپراتورهای تلفن همراه است. و باز هم از دید عوام و مردم عادی این تبلیغ ممکنه خیلی جذاب و خلاقانه به نظر برسه چون معمولا افرادی که تو حوزه تبلیغات و بازاریابی نیستن زیاد درگیر مقایسه نمیشن و حتی ممکنه به ذهن شون هم نرسه که این تبلیغ یک کپی برداری و تقلید از دیگران است.
تبلیغات اخیر مایع ظرف شویی صحت رو اگه دیده باشید دقیقا مصداق همین قضیه ست. تبلیغی که در نگاه اول بسیار خلاق و جالبه ولی ممکنه از شبکه ماهواره به طور تصادفی تبلیغی از یک برند خارجی رو ببینید که کاملا مشابه با تبلیغ مایع ظرف شویی صحته.
البته اطلاق کپی به این کمپین به نظرم زیاد صحیح نیست
من رویکرد را غرخلاقانه توصیف کردم نه کپی
با سلام جناب محمدیان. در پاسخ به سوال شما، معتقدم که این کمپین کمپین خوبی است اما همانطور که دکتر محمدیان مرقوم کردند، نقاط ضعف هم دارد اما نه آن قدر که دلیلی بر این باشد که کل کمیپن نادیده گرفته شود.
هر چند که برای اولین بار توسط بانک ملت این نمادک ها و ارتباط آن با بانکداری نوین به دید مخاطبان رسید، اما استفاده از ان توسط بانک های دیگر نیز عمومیت یافته است.
من با دیدن تبلیغات محیطی بانک گردشگری به سرعت متوجه شدم که منظور چیست و دچار ابهام در دریافت پیام نشدم. احتمالاً به این علت که ذهنم از قبل با دیدن تبلیغات بانک های دیگر آماده شده بود.
یه نکته دارم اما قصد قضاوت ندارم، و اون اینکه گمان می کنم “کاهش مصرف کاغذ با بانکداری الکترونیکی” دلیل قانع کننده ای برای ترغیب سپرده گذاران بالقوه برای افتتاح حساب در این بانک نیست.
سلام
اول از همه باید بگم چه نقد کامل و تمیزی بود. لذت بردم جناب محمدیان.
در خصوص این کمپین راستش اولین بار که این تبلیغ رو دیدم با استناد به تبلیغات بانک ملت (مینیمال سیاه) تونستم تیزینگش رو درک کنم اما چه فایده، این درک من بخاطر تجربه قبلی درگیری با تبلیغ مشابه بوده و بعید می دونم بجز جمعیت بسیار کوچکی مثل خودم این تجربه یا درگیری رو داشته باشن. البته اول فکر میکردم تبلیغ برای بانک کشاورزیه اما نبود. در هر حال سوال اصلی که در ذهن من رژه میره اینه که چرا وقتی در تبلیغات یکی یه کاری میکنه دوستان دیگر در کارهای بعدی بجای اینکه بیان و پله بعدی اون روند رو بسازن، میان و روی همون پله می ایستن. بانک ملت برای تبلیغاتی که داشته هزینه زیادی داده و خصوصا بابت ارتقای سطح یادگیری و درک بهتر ذهن مخاطب بانک. فکر میکنم بهتر بود وقتی یکسال از اون تبلیغات میگذره اینبار از پتانسیل ایجاد شده بیشتر استفاده میکردیم.
شاید این تبلیغات بهتر بود قابلیت درک ساده تری داشت. البته همانطور که شما اشاره کردی تبلیغ برای کارهای بی مزیت کار سختیه. یاد کتاب آقای گودین افتادم (گاو بنفش). مشکل ما اینجاست که گاو بنفشمون رو برای اینکه با بقیه گاوها متفاوت باشه در تیزینگ ها بیش از حد ظاهرشو عوض میکنم در حدی که مخاطب تشخیص نمیده این اصلا گاوه. و وقتی از تیزینگ بیرون میاد توی ذوق مخاطب میخوره و پیش خودش میگه، ای بابا اینکه فقط یه گاوه مثل بقیه
در ضمن باید اضافه کنم در کل کمپین توی چشم بود و اطلاع رسانی خوبی داشت که فکر میکنم این بسیار مهمه.
سلام
بنظر من این تبلیغ از ریشه غلط میباشد به این دلیل ک در نظام بانکداری امروز خدمات اینترنتی دیگه یک تمایز محسوب نمیشود جزیی از کالای بانکی ما ک خدمات و پول است شده…پس وجه تمایز آن برای تلیغ اصلا خلاقانه نبوده و کسی به این توجه نمیکند ..کدوم بانک خدمات مجازی ندار؟؟؟؟¡¡“
در مرحله دو استفاده از این علابم برای متولی آن قابل درک میباشد پس اینجا هم اشتباه شده و اگه بخوام کلمه آکادیمک براش بسازم دچار توهم و نزدیک بینی تبلیغاتی شده
دوما استفاده از ستاره بیشتر برای هتلها شاید جایز باشد ن برای بانکها
و همچنین اگر فرض کنیم ک بانک مجازی یک تمایز محسوب شود آیا بانک یک کارخانه ی تولید کننده ی آلیندهاست و در محیط زیست تاثیر گذار است ک ما بیایم از آن برای تمایزمان و شعارمان استفاده کنیم ما ی بانکیم توقع مردم از ما پولی است و وظیفه ی اجتماعی یا نهادیمان را اگر بخوایم ثابت کنیم از رفاه فقر ازدواج…..حرف بزنیم
شما زاویه جدیدی رو مطرح کردید که برای خود من هم جالب بود ممنونم
فقط ی چیز دیگه ک کلی هست بنظرم مردم ایران زیاد برای برندی ک حامی محیط زیست هستش تمایز قائل نباشن یعنی بیشتر ویژگیهای محصول و برند و نگاه میکنن پس این تبلیغ اونم برا ی بانک….
در آخر از استاد بزرگم محمدیان ک ی جلسه تبلیغات سر کلاسشون بودم ولی ی کتاب از تبلیغ رو بهره مند شدم و همچنین نسبت به دید دادنشون بهم تقدیر میکنم
جالبه تشکر
با درود و سپاس از زیبایی مطالب شما
نقد بسیار خلاقانه ای بود و تمامی صحبت های دوستان به جا و درست بوده و همانطور که یکی از دوستان گفت ایده داشتن خدمات آنلاین چندان جذاب و جدید نبوده و نیست. البته با توجه به صحبت با یکی از دوستانی که اقدامات بانکی و آماری را انجام میداد گفته بود که هنوز فاصله بین بازار سنتی و مدرن ما مخصوصا در سیستم بانکی بسیار زیاد است و با توجه به جامعه بزرگ بانکی حجم استفاده از معاملات آنلاین همچنان بسیار کم می باشد.(راست و دروغش گردن خود آن فرد). اما با توجه به همین نکته فاصله زیاد بین بازار سنتی و مدرن که مستقیم با سیستم بانکی درگیر هستند عدم اعتماد به سیستم بانکی آنلاین و مجازی ببیشتر خاطر تفاوت سنی و سیستم کاری این گونه افراد بوده که مشخصا با سیستم تبلیغاتی اینچنین مفهومی و مدرن که بیشتر اشخاص منتقد و یا جوان تر به آن دقت میکنند نمیتوان آن ها را جذب این سیستم بانکی مدرن کرد. سیستمی که پیش از این نیز همانطور که شما جناب محمدیان فرمودید قبلا نیز توسط دیگر بانک ها مورد استفاده قرار گرفته است.
سوال دومی که اما بیشتر ذهن مرا درگیر کرده است این بوده که چرا این بانک از پتانسیل زیادی که در نام خود نهفته است استفاده نمیکند. بیزینس گردشگری در ایران هنوز بسیار جوان است و بسیار دست نخورده. همین نوع تبلیغ مورد استفاده که از حفظ طبیعت و قطع درختان صحبت کرده اگر از بودن در همین طبیعت با حضور در بانک صحبت می کرد شاید تاثیر متفاوت و بسیار جذاب تری را میتوانست در نظر مردم بگذارد.
تغییر محیط بانک از محیط خشک همیشگی به جایی که بیشتر حس گردشگری یا سبز بودن(که در نگاه اول حس سفر را منتقل میکند) با تبلیغ هایی که بر روی همین موضوع تاکید دارند بیشتر میتوانست حداقل در نظر من حقیر بر روی جلب مشترکین به این بانک و استفاده از مزایای این بانک تاثیر داشته باشد.