نقد این نوبت را همکار خوبمان آقای حسین سپهری به سبک و سیاقی کمی متفاوت تر از قبل نوشته شده است. این بار کتابی از انتشارات آریانا قلم با نام خودباوری در خلاقیت انتخاب شده است. کتاب نوشته تام و دیوید کلی و ترجمه مهدی کیامهر و مرتضی خضری پور است. با هم بخوانید درباره این کتاب…
******************************************************
هیولایی به نام مایک وازوسکی هنگامی که با مدرسۀ خود به اردوی بازدید از کارخانه تأمین انرژی شهر میرود آرزو میکند بهترین ترساننده دنیای هیولاها شود، همانهایی که شبانه وارد دنیای انسانها میشوند و بچهها را میترسانند تا با جیغ بنفش کودکان، انرژی مورد نیاز دنیای هیولاها بدست آید. ۱۱ سال بعد مایکل با تلاش شبانهروزی شاگرد اول کلاسهای تئوری در دانشگاه هیولاها میشود. اما درس اصلی در دانشگاه کارگاه ترساندن است. واحدی که از همان ابتدا همه به مایکل سبز رنگ کوچک میگویند بهتر است از آن صرفه نظر کند. ناگفته نماند که واقعاً هم مایکل ترسناک نیست برعکس، بسیار بانمک و جذاب است. او که در کارگاه ترساندن شکست خورده و باید طبق نظر رئیس دانشگاه با سرافکندگی دانشگاه را ترک کند، برای اعاده حیثیتاش وارد رقابتی سخت شده که احتمال شکست مجدد در آن بسیار است. حتی مجبور میشود گروهی را تشکیل دهد که به نظر توانمند نیستند اما …
اگر “دانشگاه هیولاها” انیمیشن فوق العاده زیبای شرکت پیکسار را دیده باشید … اگر “فارست گامپ” ساخته رابرت زِمکیس با بازی تام هنکس را دیده باشید … اگر “رهایی از شائوشنگ” فیلم تحسین شدۀ فرانک داربونت را دیده باشید … اگر “بتمن شروع میکند” اولین قسمت از سهگانِۀ شاهکار کریستوفر نولان را دیده باشید … با احساس توانستنِ قهرمان آشنایید. احساسی که به شما میگوید از پس هر چیزی برمیآیید. نیرویی درونی، که شما را به حرکت وادار میکند. قدرتی که انرژیی وصف ناشدنی به شما میبخشد.
اما با این مقدمه بپردازیم به کتاب و نویسندگانش. پزشکان تشخیص دادند که دیوید کلی (یکی از نویسندگان کتاب) حدوداً ۶۰ ساله بعد از زندگی پرفراز و نشیب خود مبتلا به سرطان شده است، سرطان حنجره و ممکن است این پایان راه برای او باشد. به او توصیه کردند که روشهای درمانی را درپیش بگیرد تا شاید بتواند به زندگی عادی خود بازگردد. دیوید تقریباً ۳۰ سال پیش شرکت خود را تاسیس کرده بود. شرکتی که حالا بعد از سالها تلاشهای او، برادرش تام و سایر همکارانشان به یکی از مطرحترین شرکتهای طراحی و نوآوری دنیا تبدیل شده است. حتی توانسته بود بعد از جلب نظر تعدادی سرمایهگذار مطرح و با همکاری دانشگاه استنفورد یکی از سرآمدترین مدارس طراحی را نیز به راه بیاندازد. برای کمپانیهای بزرگ و مطرح دنیا طراحی کند و شرکتهای زیادی را با مشاورههای خود با دنیای نوآوری آشتی دهد.
تصمیمشان را گرفتند. این دو برادر قرار گذاشتند اگر دیوید جان سالم بدر برد نتیجه یک عمر فعالیت حرفه ای خود را در قالب کتابی برای مردم منتشر کنند. نتیجه کار این دو برادر معرکه است. دیوید و تام کِلی باهم کتابی ارزشمند نوشتند به نام Creative Confidence.
کتابی که سراسرش نکتههایی است به ارزش یک عمر، کتابی که ورقورقاش را میتوان مانند نقشه راه به دیوار شرکت ها آویخت، کتابی که احساس توانستن به شما میدهد. احساس خلاق بودن. کتابی که همان قدر که دانشجوی سال اول دانشگاه از آن میآموزد مدیر یک شرکت چند ده ساله هم از آن یاد میگیرد. نوشتهای که از نوجوانان دبیرستانی تا مردان پا به سن گذاشته میتوانند از آن بهره ببرند. اثری که درباره انسان ها است و نیروی حیرت انگیز خلاقیت آنها. مجموعهای که سراسرش جملاتی است که هر کدامشان میتواند تحولی اساسی در یک فرد یا سازمان بهوجود آورد. کتابی درباره خلاقیت، نوآوری، شکست، امید، همدلی با مردم و مشتری، گروه و تیم، توانایی انسان و …
نویسندگان درباره مفهومی بسیار مهم، صحبت میکنند، “اعتمادبهنفس خلاقه” (به نظر ترجمه بهتری از “خودباوری در خلاقیت” باشد). قدرتی که در همۀ انسان ها وجود دارد و فقط نیازمند توجه، تمرین و ممارست است. خلاقیت استعدادی نیست که تنها در عده ای خاص شکل گرفته باشد، بلکه نیرویی است که همگان از آن بهرهمندند اما طی سالیان متمادی و به دلایل متعدد روی آن خاک نشسته و فرد خیال میکند خلاق نبوده و نیست.
(حتماً برای اینکه با موضوع کتاب بهتر آشنا شوید این ویدئو را ببینید.)
“سخنرانی دیوید کلی”
تجربههای متعدد نویسندگان کتاب در فضای کسبوکار و همکاری با کمپانیهای بزرگ سبب شده که در کتاب نمونههای بسیاری از آموختهها، یافتهها و برنامههای توسعه دادهشده برای این شرکتها وجود داشته باشد. درسهایی از قهرمانان نوآوری در جهان. کتاب بعد از توضیح اعتمادبهنفس خلاقه با بازکردن موانع بروز این نیرو باعث میشود تا شما همذاتپنداری بیشتری با آن داشته باشید. سپس برگهای برنده خود را رو میکند، و مبتنی بر تفکرِطراحی (Design Thinking) به خوانندگان میآموزد که در مواجهه با موقعیتهای عجیب مسألهها، در زندگی یا شرکت و حتی پروژههای خود، چگونه خلاقانه، متفاوت و با توان بیشتری وارد عمل شوند.
متأسفانه یا خوشبختانه کتابهای شانهتخممرغی زیادی بهظاهر درباره خلاقیت نوشته شده است و با کمی چشم چرخاندن میشود کوهی از آنها را دید. اما کتاب برادارن کِلی نه تنها شباهتی با آنها ندارد بلکه ضد آنها هم هست(اگر ویدئو بالا را دیده باشید خودتان تصدیق میکنید). نشانه این نکته را هم میتوان در جایجای کتاب دید، مثل تمرین هایی برای خلاقیت و نوآوری که در یکی از فصول کتاب شرح و بسط داده شده است.
در کتاب، از یافتههای علمی و اجتماعی افراد بسیاری یاد میشود. تقریباً هر چند صفحه یکبار به نام فردی شاخص در حوزههای مختلف علوم و فنون برخورد میکنید و از او نقل قولی میبینید. انسانهایی که در زمینه تخصصی خود کاملاً شناخته شده هستند و تجربههایی منحصر به فرد در زندگیشان بدست آوردند. مثالهای فراوانی نیز از دورههای مختلف دانشگاهی در دانشگاههای تراز اول دنیا ذکر میشود. در مجموع شاید کتاب درباره مفهومی نه چندان مبتنی بر علوم تجربی بلکه انسانی بحث میکند اما مُشت اش از گفتههای علمی و آکادمیک پُر است. این هم نشانه دیگری است که با نوشتههای بیمایه خلاقیت در نصف روز طرف نیستیم.
حین مطالعه کتاب، متعدد پیش میآید که حالت به اصطلاح سَیَلان را تجربه کنید. حالتی که انسان متوجه گذر زمان و اطراف خود نمیشود. این موضوع، هم مدیون قلم و قدرت نوشتاری نویسندگان کتاب است و هم نشاندهنده توانایی مترجمان کتاب در انتخاب خوب کلمات و فن ترجمه. هرچند که به نظر میرسد در انتخاب معادل برای لغات اصلی کتاب، مانند Creative Confidence میتوانستند از کلمههای بهتری استفاده کنند.
نسخۀ اصلی کتاب تفاوتهایی با نسخۀ ترجمۀ فارسی دارد. رنگ و لعاب صفحه آرایی، تِم رنگی کل کتاب، نقاشیهایی که رنگشان تغییر کرده و با تعجب فراوان عکسهایی که حذف شدهاند. به نظر میرسد عزیزان انتشارات آریاناقلم این تغییرات را برای انطباق بیشتر با ذائقه خوانندگان فارسیزبان اِعمال کرده باشند که ضمن ارج نهادن به تلاش ایشان در این امر مهم، شاید زوایای دیگری از موضوع مغفول مانده باشد. به عنوان مثال میتوان به جنس کاغذ گلاسه که سبب سنگین تر شدن وزن کتاب و بازتاب نور از سطح کاغذ شده اشاره کرد.
تصور کنید در خیابان به سمت منزلتان در حرکت هستید. پیادهرو شلوغ است و باید به سختی از کنار همدیگر عبور کرد. در این میان بوی دلنشین شیرینی تازه به مشام شما میرسد. هر چه در مسیر خود جلوتر میروید این رایحه، بیشتر حس بویایی شما را تحت تأثیر قرار میدهد تا جایی که فکر میکنید اگر ببینید این مغازه شیرینی فروشی را، حتماً میروید و جعبه کوچکی شیرینی برای خانواده میگیرید. کمی آن طرفتر تابلوی شیرینیفروشی خودش را عیان میکند. وارد مغازه که میشوید ظرفی مملو از شیرینی های رنگارنگ به شما تعارف میکنند. از آنها که میل میکنید، برقِ لذت مزۀ فوقالعاده آنها در چشم شما دیده میشود. مقداری شیرینی میخرید و به سمت منزل میروید. هنگامی که وارد خانه میشوید اهالی خانه را صدا میکنید که بیایید برایتان شیرینی خریدم، و شروع میکنید از طعمومزه و عطروبوی آن تعریف کردن …
سطور بالا را دربارۀ کتاب نوشتم چون میخواستم مثل زمانی که شما از طعم شیرینی برای خانواده خود تعریف میکنید، از این کتاب خوشطعم و لذیذ برایتان بگویم تا شما را هم در این لذتِ شیرینیِ شگفتانگیز شریک کنم …
این کتاب در ۳۲۶ صفحه و به صورت رنگی و بر روی کاغذ گلاسه و در اندازه رقعی توسط انتشارات آریانا قلم روانه بازار شده است. برای اطلاعات بیشتر می توانید به اینجا مراجعه کنید. در پایان خواندن این کتاب را به همه علاقه مندان به خلاقیت و کشف استعداد درونی خود توصیه می کنم.
.
.
با توحه به شناختم از کتابهای خلاقیت در بازار به نظرم این بازار حالا حالاها به چنین کتابهایی که خلاقیت را از زوایه کاربردی مورد مظالعه قرار بدند نیاز دارد. خود من یکی از طرفدارهای این بخش هستم و مطمین باشید این کتاب را مطالعه خواهم کرد. دو تجربه قبلیم یعنی کتابهای چکش بصری و مبانی خلاقیت در تبلیغات که معرفی و نقد کردید تحربه های خوبی بود. امیدوارم این سومی باشد.
اینقدر این نوشته وسوسه انگیز بود که پشیمون شدم چرا امروز از غرفه آریانا قلم نخریدمش.
توی لیست خرید فردام قرار دادمش.
راستی چقدر خوب نوشتید..قسمت ابتدایی به شدت مجذوبم کرد.
ویدیو را در اسرع وقت می بینم.
ممنونم
سرکار خانم دهکانی ممنون از توجه تان
امیدوارم شیرینی این کتاب شگفت انگیز رو خوب منتقل کرده باشم.
اقای مجتبی محمدیان اگر امکان دارد این بار در جلسه سیاستگزاری در موزد مطالب و نویسندگانی که در طول هفته یا ماه مطلبشان بیشترین نظر را جلب کرده صحبتی داشته باشیم و تمهیداتی بیندیشیم ممنون
کتابی که برای انسان نوشته شده و بسیار خواندنی ست.
کتابی که هنگام مطالعه اون، گاهی می خندید، گاهی اشک میریزید و گاهی افسوس میخورید که شما هم به جای قهرمان های کتاب، می توانستید -و البته که می توانید- اتفاقات بزرگی به وجود آورید
این کتاب رو به شدت به دوستان توصیه میکنم
از دوستان اریا قلم هم تشکر میکنم بابت نشر این کتاب
البته نقدهایی به نحوه بازطراحی برای بازار ایران و همچنین رنگ بندی دارم اما آنقدر این کتاب خوب است ، که باید برای آریاناقلم ایستاد و کف زد برای چنین انتخابی
سپاس
جناب عزیزی با فرمایش شما درباره نقد های جدی به بازطراحی برای بازار ایران موافقم و فکر میکنم خوبه که شما به عنوان یک مطلب به این مساله بازطراحی کتاب های ارزشمند و چالش های اونها بپردازید. کتاب هایی که مثل خودباوری در خلاقیت قابلیت جدی در جریان سازی دارند.
از پیشنهاد حضرتعالی تشکر می کنم. من هم درباره قدرت جریان سازی این کتاب با شما موافقم.
با سلام و احترام خدمت دوستان عزیز کافه بازاریابی و حسین سپهری عزیز
از توجهی که نسبت به این کتاب داشتید و نقدی که برایش نوشتید بسیار سپاسگزارم. بدونشک نوشتن نقدهای حرفهای هم به معرفی بهتر محتوا (در مدیومهای مختلف) به مخاطب کمک میکند؛ و هم میتواند به ارتقای عملکرد دستاندرکاران تولید و عرضهی آن محتوا یاری برساند. همه به اهمیت این نکته از ادبیات «تفکر طراحی» واقف هستیم که «بازخورد قابلاتکا» میتواند نقشی حیاتی در موفقیت هر کاری بازی کند؛ و من تصور میکنم «نقد حرفهای» یکی از آن بازخوردهای مهمی است که متاسفانه در کشور ما توجه کمی به آن شده است. گرفتن این بازخوردها از شما و مخاطبینتان باعث خرسندی بنده شد و امیدوارم این جریان در ایران پررنگتر شود.
در ارتباط با نقدتان نسبت به ترجمهی عنوان کتاب و پیشنهادی که مطرح کردید، باید عرض کنم که بهعنوان مترجم برای انتخاب عنوان «خودباوری در خلاقیت» جنبههای مختلفی را باید در نظر میگرفتیم. در ابتدا ترجمهای نزدیک به پیشنهاد شما در نظر گرفته شده بود، ولی از آنجا که از دیدگاه ما، انتقال روانِ معنا و برقراری ارتباطِ دور از پیچیدگی با مخاطب، اولویت بیشتری نسبت به “ترجمهی دقیق واژگانی” دارد، در نهایت این عنوان را برای کتاب برگزیدیم.
مجدداً از حُسن توجه شما تشکر میکنم و برایتان آرزوی موفقیت دارم.
جناب خضری پور از حسن توجه شما بسیار ممنونم و به سهم خودم از طرف جامعه طراحی از تلاش های شما و جناب کیامهر تشکر میکنم.
درباره موضوع ترجمه عنوان و سایر لغات مثل همدردی و … در حین نوشتن این مطلب هم به این موضوع برخورد کردم که تفاوت هایی در نگاه به نظر نویسندگان وجود داره. و سوال اصلی اینکه هدف نویسندکان خلاقیت و اعتماد به نفس در خلاقیته یا اعتماد به نفس و خلاقیت در اعتماد به نفسه؟ موضوعی که فکر میکنم گفتگو درباره اش به اذت مطالعه کتاب خواهد افزود.
جناب آقای خضری پور عزیز
سلام و احترام
اولا باید به سهم خودم از حضرتعالی، جناب کیامهر عزیز و مجموعه دوست داشتنی آریانا بابت ترجمه این کتاب تشکر کنم. مطالعه این کتاب، لذت بخش بود. بی نهایت! و مسلما مابین خطوط این کتاب، تلاش های شما و دوستانتان پنهان است تا ترجمه کتاب به دست مخاطب فارسی زبان برسد
به نظرم بحث درباره این کتاب عمیق است. نکته ای که معتقدم تفاوت نگاهی وجود دارد این است که آیا در این کتاب خلاقیت پررنگ است یا اعتماد به نفس؟ بدون شک هر دو موضوع اهمیت دارند. اما اولویت هر کدام، در نگاهی که به کتاب داریم تفاوت ایجاد می کند.
اگر اعتماد به نفس اولویت اول برادران کلی ست، در نتیجه می توان گفت که عنوان بهتری می توان برای ترجمه یافت. اما اگر خلاقیت اولویت دارد، عنوان خودباوری در خلاقیت مناسب است.
نظر حضرتعالی چیست؟
ارادتمند
با سلام مجدد خدمت دوستان عزیز و فرهیخته جناب آقای سپهری و جناب آقای عزیزی؛
از اظهار لطف شما و مورد توجه قرار دادن این کتاب خیلی ممنونم و باید بگم که از این موضوع واقعاً خوشحال شدم.
نگاه عمیق و موشکافانهای که به لایههای زیرین موضوع داشتید، برای من خیلی جالب و ارزشمند بود. به باور من، با وجود اینکه از نتایج اصلی (حتی میتوان گفت اصلیترین نتیجه) بهکار بستن ایدهها و ابزارهای پیشنهادی برادران کِلِی، رسیدن به «خودباوری» و «خودکارآمدی» بهمعنای کلّی آن است، تمرکز اصلی این دو در نوشتن کتاب، بر روی مقولهی «خلاقیت» و بهدست آوردن «خودباوری» از دست رفته نسبت به آن است.
بهعنوان شاهدی بر این ادعا، توجه به عنوان کامل کتاب میتواند مفید باشد:
Creative Confidence: Unleashing the Creative Potential Within Us All
بهعبارت دیگر، برداشت بنده این است که هدف از نگاشته شدن کتاب، کمک به بازیافتن خودباوری ما نسبت به خلّاق بودنمان است که در نهایت میتواند زندگی بهتری را برای ما به ارمغان بیاورد. تصور میکنم متن معرفی کتاب نیز گویای همین موضوع است:
A powerful and inspiring book from the founders of IDEO, the award-winning design firm, on unleashing the creativity that lies within each and every one of us. Too often, companies and individuals assume that creativity and innovation are the domain of the ‘creative types’. But two of the foremost experts in innovation, design and creativity on the planet show us that each and every one of us is creative. In an entertaining and inspiring narrative that draws on countless stories from their work at IDEO, and with many of the world’s top companies and design firms, David and Tom Kelley identify the principles and strategies that will allow us to tap into our creative potential in our work lives, and in our personal lives, allow us to think outside the box in terms of how we approach and solve problems. ‘Creative Confidence’ is a book that will help each of us be more productive and successful in our lives and in our careers.