اکسپرس، سبک جدید فروشگاه داری در ایران// سبکی که برداشت غلطی از آن تعبیر شده

جواد حسینی  /   /  9 نظر

دقت کردید که یه دو سه سالی هست که بحث راه اندازی و مدیریت فروشگاه های زنجیره ای در ایران خیلی باب شده. همین الان چندتا شرکت پخش تقریباً بزرگ رو می شناسم که صحبت از احداث فروشگاه های زنجیره ای می کنند و دوست دارند که مجموعه ای از فروشگاه بزرگ مثل هایپراستار را اداره کنند. دلایل زیادی پشت این تغییر رویکرد هست. از تغییر فلسفه بازاریابی گرفته تا سود اقتصادی کلان. بگذریم، چند روز پیش خدمت یکی از دوستانم در یکی از همین شرکت های پخش بودم. از اتاق ایشون میشنیدم که چند نفر داشتند در مورد انواع فروشگاه صحبت می کردند. بین صحبت هاشون از فروشگاه اکسپرس هم حرفی به میان امد. اما در تعریف ماهیت این نوع فروشگاه داشتند اشتباه بحث میکردند. این شد که تصمیم گرفتم امروز این مطلب رو در کافه بازاریابی مطرح کنم. پیش از شروع بحث به نقل از دکتر محمدیان باید بگم که ما در ایران از قدیم انواع کانالهای خرده فروشی داشتیم، از چرخ دستی گرفته تا دکه و سوپرمارکت ها و فروشگاه های زنجیره ای امروزی مثل شهروند و رفاه. اما به مرور زمان صحبت از برخی مدل های فروشگاه خرده فروشی در تالیفات و آثار ترجمه شده در ایران شده که شاید آنقدر که تلاش برای وارد کردن این مفاهیم به حوزه بازاریابی ایرانی شد، تلاشی برای دسته بندی و طبقه بندی آنها نشد. برای مثال شما میدونید تفاوت بین Department store و Chain Store و حتی Hypermarket  چیه؟؟ اما بخوبی میدونیم منظور از بقالی و چرخی و سوپرمارکت چیه.

فروشگاه های اکسپرس هم مفهومی جدیده (البته در ایران) که هنوز مشخص نشده به دین عیسی ست یا موسی. هنوز نتونستیم ایرانیزش کنیم. سعی کردم خیلی مختصر به تعریف و بیان ویژگی های اساسی این مدل فروشگاه داری بپردازم. امیدوارم برای دوستان کافه بازاریابی مفید باشه.

فروشگاه اکسپرس، یک فروشگاه ارائه تخفیف با مساحت زیربنا و فضای فروش کوچکتری از هایپرمارکت‌ها می‌باشد. در این فروشگاه گستره محدودتری از خدمات و محصولاتی که در یک هایپرمارکت به خریداران قابل عرضه است، ارائه می‌شود. با این وجود، روی هم رفته می‌توان گفت که با استفاده از فروشگاه‌های اکسپرس می‌توان همان ارزشی را که شرکت‌های فروشگاه‌های زنجیره‌ای در قالب هایپرمارکت به خریداران خود عرضه می‌کنند را در فضای با ابعاد کوچکتر و فاصله مکانی کمتر با محل زندگیشان، عرضه کنند.

معرفی قالب فروشگاه‌های اکسپرس به سال ۲۰۰۵ و به شرکت کَرِفور باز می‌گردد. این قالب فروشگاه امروزه به عنوان محلی برای خرید محصولات مصرفی روزانه و اجناس تند گردش، با قیمتی پایین‌تر از قیمت درج شده روی کالا (قیمت مصرف کننده) که دسترسی به آن راحت می‌باشد، در ذهن خریداران جای باز کرده است.

فروشگاه اکسپرس، قالبی بسیار ایده‌آل برای مناطق شهری انبوه و پر رفت و آمد که امکان راه‌اندازی فروشگاه‌های بزرگ در آنها وجود ندارد، و شهرهای کوچک، کم جمعیت و روستایی که میزان و حجم تقاضای خریداران بالقوه نمی‌تواند اقتصادی بودن احداث فروشگاه‌ها و مراکز خرید بزرگ را توجیح کند، می‌باشد. این موضوع در واقع یکی از مهمترین دلایل ایجاد و راه‌اندازی این نوع فروشگاه است.

خصوصیات و ویژگی‌های فروشگاه اکسپرس (استاندارد کَرِفور):

  • فروشگاهی که به طور متوسط، فضای (سالن) فروش آن بین ۱۲۰۰ تا ۲۰۰۰ متر مربع می‌باشد.
  • فضای فروش، ۷۵ درصد از کل مساحت فروشگاه را به خود تخصیص می‌دهد.
  • به طور متوسط تعداد کارکنان بومی شاغل در این فروشگاه‌ به ۴۰ نفر می‌رسد.
  • در مکان‌هایی استقرار می‌یابد که حداقل ۱۰ تا ۱۵ هزار نفر جمعیت در آنجا ساکن باشند.
  • اکسپرس، فروشگاهی است که با طراحی منحصربه فرد، هزینه ساخت و ساز آن در عین زیبایی و نمای مناسب فروشگاه و فضای داخلی آن به پایین‌ترین حد ممکن می‌رسد.
  • از دیدگاه مشتریانی که به دنبال کیفیت، خرید آسان و سریع، تخفیف، تنوع انتخاب، محیط آرام و دلنشین خرید و دریافت خدمات مناسب دیگر هستند و همزمان نمی‌خواهند که برای بهره مندی از این مزایا، فاصله زیادی را نسبت به محل زندگی خود طی کنند، فروشگاه اکسپرس ایده‌آل است.
  • عمده محصولات عرضه شده در این فروشگاه کالاهای مصرفی روزانه و اجناس تند گردش هستند
  • قیمت گذاری در فروشگاه‌های اکسپرس کَرِفور عمدتاً از استراتژی تخفیف قیمت همه روزه (EDLP: Everyday Low Pricing) پیروی می‌کند.

9 thoughts on “اکسپرس، سبک جدید فروشگاه داری در ایران// سبکی که برداشت غلطی از آن تعبیر شده”

  2. ای کاش اشتباهی که در تعبیر نام فروشگاه اکسپرس برای اون عده پیش اومده بود هم می گفتید. این طوری به فهم بهتر موضوع هم کمک میشد. با فرمایشات بالا برای من ابهام پیش اومد. که فروشگاه های اولیه وال مارت هم در واقع اکسپرس بودن. چون در حومه شهرهای بزرگ و در شهرک هایی با جمعیت حدود همین 15000 نفر تاسیس می شدند و خوب بعضی از فاکتورهای دیگه هم داشتند.
    به نظر من همپوشانی قابل توجهی بین انواع فروشگاه ها به وجود اومده و در واقع هر فروشگاهی بر اساس استراتژی STP و 4P یک تکه از ویژگی های یک نوع از فروشگاه رو انتخاب می کنه. مثلا برخی فروشگاه های پوشاک در استان مازندران و کنار جاده اصلی وجود دارند که تمام ویژگی های اکسپرس رو دارن الا اینکه مشتریان عملا فاصله زیادی از محل زندگی خود گرفته اند و کالاها نیمه تند گردش هستند.

    پاسخ

    1. با سلام به یک دانشجو، چه خوب بود که حضرت یا سرکارعالی خود را با اسم واقعی خود معرفی میکردید. فکر می کنم اینطوری مخاطب شما بهتر و راحت تر بتونه با شما ارتباط برقرار کنه. اینطوری خودتون یه حس منفی به مخاطبتون انتقال میدید.
      به هر صورت بسیار سپاسگزارم، سوال و نظر خوبی مرقوم فرمودید. خدمت شما عرض کنم که اون دوستان به مجموعه فروشگاه هایی که شرکت سولی کو به نام سون تن (10-7) راه انداخته و به فروشگاه های سان رشت (ضلع شمال شرقی سبزه میدان شهرستان رشت)، اکسپرس اطلاق می کردند. که هر دو گزینه، نمونه یک فروشگاه اکسپرس با استانداردی که کَرِفور معرفی کرده نیست.
      در مورد ابهامی که برای شما ایجاد شد، من متوجه علت آن نشدم. اگر منظور شما اولین شعبه کَرِفور در ایران، یعنی همون هایپراستار شعبه تهران است. این فروشگاه با حدود 20000 مترمربع مساحت که چیزی حدود 7000 متر مربع آن را سالن فروش تشکیل می دهد و با پنج دپارتمان کالایی (همه چیز زیر یک سقف) نزدیکترین مفهوم به یک هایپرمارکت یا سوپرسنتر در ایران است. این در صورتی است که بنده عرض کردم که مساحت اکسپرس حداکثر 2000 و حداقل 1200 مترمربع است که حدود 75 درصد آن را مساحت سالن فروش تشکیل می دهد، یعنی از سالن برندها و پارکینگ خبری نیست. همچنین در مورد مثالهایی که از فروشگاه های مازندران مثال زدید، فکر میکنم منظورتون مجموعه پالم جاده محمود آباد و فروشگاههایی از این دست هستند که در متن عرض کردم که در فروشگاه های اکسپرس تقریباً تمامی محصولات تندگردش و محصولاتی هستند که دوره مصرف آنها کوتاه مدت است. به عبارت دیگر هدف فروشگاه اکسپرس، افزایش فروس و کسب سود بواسطه بزرگ کردن حجم و سبد خرید خریداران در هر تور خرید نسیت. بلکه هدف اکسپرس افزایش تعداد تور خرید خریداران است.
      پایدار باشید

      پاسخ

  3. سلام.
    ممنون از توضیحات کامل و جالبتون.
    استاد محمدیان میشه یه توضیحی هم در مورد برداشتهای غلط افراد بدید؟؟
    چه تفاوتی باعث تعریف اشتباه افراد از اصل فروشگاه اکسپرس میشه؟؟؟
    یعنی به جای ویژگیهای پدیده ای نو چه معیاری جایگزین میشه که باعث تعبیر غلط میشه؟؟؟
    ممنون

    پاسخ

  4. باید اذعان کرد که طبقه بندی های خرده فروشی متنوع بوده و مثل ادبیات حوزه برندینگ، واژه ها مشابه و کارکرد ها تفاوت های جزئی دارند.

    واژه ی اکسپرس فکر می کنم نوعی فروشگاه تخفیف دهنده (discounter store) و نه به سبک آمریکایی، بلکه به سیاق اروپایی باشد. چیزی شبیه به انچه که آلدی (ALDI) در حال فعالیت بوده و هست.

    یادم می اید که سال گذشته دکتر محمدیان در یکی از کلاس هایشان که اتفاقا بنده هم در حال ارائه بودم، پیش بینی کردند که تمام اقسام خرده فروشی ها تا 5 سال آینده وارد ایران خواهند شد، پس می شود نتیجه گرفت که تفاوت ها بعد از ظهور و اجرا باید رصد شوند، نه اینکه انتظار داشته باشیم کرفور یا وال مارت یا سیرز با هر اسمی، همان کارکردی را داشته باشند که ما انتظار داریم.

    برای مثال مجموعه فروشگاه های جانبو (Canbo) که اصالت ترکیه ای- اروپایی دارند به تازگی وارد ایران شده که چیزی شبیه به تعریف این مقاله از اکسپرس داشت. اما باید دید که آیا چنین فروشگاهی قدرت جذب مشتری و رقابت قیمتی با سوپر مارکت های سر کوچه (محلی) را خواهد داشت یا خیر

    پاسخ

  6. اینجانب با نظرات بقیه همکاران موافقم و شایان ذکر است که اعلام کنم فروشگاه های زنجیره ای افق کوروش با رویکرد تخفیف محور با نزدیک به 65 شعبه در سراسر ایران، کار خود را در جهت خدمت رسانی هر چه بیشترو بهتر به مردم این خاک و بوم آغاز کرده است.
    استراتژی این فروشگاه کاهش هزینه های چیدمان،پرسنل و… می باشد تا بتواند تخفیفات بیشتر و قیمت های پاینتری به مشتریان خود بدهد و به همین دلیل است که اجناس خود را در کارتن و تعداد پرسنل خود را محدود نگاه می دارد.
    اگر سوالات بیشتری در این زمینه(,..retail,discount store) داشتید در خدمتم:)

    پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *