کرونا، فرصتی برای همدلی؛ آنچه درباره ماموریت برندمان فراموش کرده‌ایم!

کرونا بدر جهان کرونازده زندگی می‌کنیم. جهانی که از چند ماه قبل تا امروز بسیار تغییر کرده است و دیگر تقریبا گمان نمی‌رود به آنچه در گذشته عادی می‌پنداشتیم برگردد. در روزهایی که گذشت درباره این جهان تازه با حضور کرونا، رفتارهای جدید و فرصت‌ها و آسیب‌هایش بسیار شنیده و خوانده‌‌ایم. اگر از دریچه کسب‎وکارها و برندها به موضوع نگاه کنیم، نقش کلیدی آن‌ها در این دوران را به‌خوبی درک می‌کنیم. کسب‌وکارهایی که حیاتشان به وجود مخاطبان یا همان مردم وابسته است. مخاطبانی که حالا دیگر تغییر کرده‌اند و در حال تجربه شکلی دیگر از احساسات، روابط و سبک زندگی هستند. اینتربرند جمله‌ای دارد که در این روزها بسیار شنیدنی است: مردم همیشه جلوتر از کسب‌وکارها قدم برمی‎دارند، دیدگاه‌هایشان به‌روزتر است و آنچه امروز فکر می‌کنند، آینده شرکت‌ها را خواهد ساخت.

ابتدا بگویم که هدف از این یادداشت پرداختن دوباره به بحران کرونا و نوشتن از خوبی‌ها و بدی‌های ویروسی که دنیایمان را زیرورو کرده نیست، که باور دارم در این باره به حد کافی محتوا تولید کرده‌ایم. آنچه من را به نوشتن وا می‌دارد وظیفه‌ای است که بر دوش رشته بازاریابی به عنوان یکی از انسانی‌ترین تخصص‌ها احساس می‌کنم. شاید به کاربردن صفت انسانی در کنار بازاریابی هنوز عجیب به نظر برسد اما شخصا بر این باورم که هیچ فرصتی مانند این بحران نمی‌توانست از ابعاد اجتماعی، تاثیرگذار و تغییرساز بازاریابی پرده بردارد و نقش پررنگ آن را در جامعه آشکار کند. اما اگر از چهره انسانی بازاریابی حرف می‌زنم به این معنی است که ما به عنوان متخصصان این حوزه در بحران کرونا موفق عمل کرده‌ایم؟

در ماه‌های اخیر بارها آگهی‌های تلوزیونی و اینترنتی برندها را رصد کرده‌ام. می‌گویم آگهی‌های تلوزیونی و اینترنتی چرا که این دو رسانه پرمخاطب‌ترین و موثرترین کانال‌های ارتباطی در زمان بحران بوده‌اند. صرف‌نظر از برندهایی که به شکل‌های مختلف تلاش کردند مسئولانه رفتار کرده و خود را با قوانین جهان تازه هماهنگ کنند، همگی شاهد فعالیت‌ کسب‌وکارهایی بوده‌ایم که شکل ارتباط، پیام و حتی برداشت‌شان از مخاطب هیچ شباهتی به آنچه در این روزها از سر می‌گذاریم نداشته است.

دعوت از مردم برای خرید حضوری در روزهای پرتنش سال جدید و اصرار بر برگزاری جشنواره‌های نوروزی از طرف برخی فروشگاه‌های زنجیره‌ای، نمایش جمع‌های خانوادگی، دورهمی و مهمانی‌ها در تبلیغات انواع سس و مایع ظرف‌شویی آن‌ هم در روزهایی که افراد از دیدار عزیزانشان محروم هستند و فشار روانی و احساسی شدیدی را تحمل می‌کنند از جمله خطاهای بزرگ برخی کسب‌وکارهاست که نشان می‌دهد هنوز درکی از بینش مخاطب و آنچه بر او می‌گذرد ندارند. اصولا نمایش مردم در حال خرید از سوپرمارکت‌های شلوغ یا گردش در مراکز خرید بدون ملزومات اساسی این روزها یعنی ماسک و دست‌کش تصاویری بسیار عجیب برای بیننده رقم می‌زند چه برسد به نشان‌دادن یک خانواده شاد در حال غذاخوردن در رستوران که بیشتر شبیه یک سکانس از فیلمی ترسناک یا مهربان‌تر بگویم یک رویایی دست‌نیافتی است.

اما چاره چیست؟ چاره کار از نظر من در بی‌شمار وبینار و کارگاه آنلاین که این روزها در اینستاگرام و پلتفرم‌های مختلف برگزار می‌شود نیست، که اگر این‌ها موثر بودند امروز نیازی به مرثیه‌خواهی این‌چنینی نداشتیم. یوآل نوح حراری، نویسنده کتاب انسان خردمند، در تاریخ ۲۰ مارچ ۲۰۲۰، برابر با اولین روز از سال ۱۳۹۹، مقاله‌ای درباره بحران کرونا در روزنامه فایننشال‌تایمز منتشر کرد. مقاله‌ای که به دلیل جذابیت و نوع دیدگاهش به سرعت به فارسی برگردان شد و حتی نسخه صوتی آن در دسترس مخاطبان ایرانی قرار گرفت. حراری در این مقاله از ضرورت همدلی و اتحاد در دوران کرونا حرف می‌زند. او از همراهی و یکدل‌شدن کشورها در مبارزه با ویروس می‌گوید اما به نظر می‌رسد توصیه‌های او جهانی و در هر مقیاسی قابل‌استفاده است. بله، از همدلی و درک انسان‌ها حرف می‌زنیم، آنچه حقیقتا در برخی تصمیم‌‌گیری‌ها و ایده‌هایی که به عمل تبدیل می‌شوند گم شده است.

این بحران بالاخره خواهد گذشت، اما فرصت تغییر همین امروز است. شاید باید به ماموریت برندمان نگاهی دوباره بیاندازیم و به قول سیمون سینک آن دلیل وجودی و رسالتی که برای انجام آن به این دنیا آمده‌ایم را پیدا کنیم. آن دلیل وجودی بدون‌شک درآمد بیشتر و کسب‌ سود نیست چرا که خلق یک کسب‌وکار و بازاریابی برای آن یک فعالیت انسانی و رشد و ماندگاری آن در گرو داشتن هدفی بزرگ است، هدفی که زندگی انسان‌ها را غنی‌تر می‎کند و برای همه سودآور خواهد بود.

برای مطالعه مقاله یوآل نوح حراری می‌توانید از این لینک استفاده کنید:

https://www.ft.com/content/19d90308-6858-11ea-a3c9-1fe6fedcca75

نسخه فارسی متنی و صوتی این مقاله هم در کانال کافه بازاریابی در ادامه اعلان همین مطلب به اشتراک گذاشته شده است.

درباره سیمون سینک و دیدگاه او درباره ماموریت برند هم لینک زیر را به شما پیشنهاد می‌کنیم:

https://www.ted.com/talks/simon_sinek_how_great_leaders_inspire_action?language=en

یاسمن کریم پور

در رشته ای تحصیل می کنم که هدفش "بهتر کردن زندگی آدم هاست" و همین یک جمله سختی هر تلاشی را برایم آسان می کند. من "یاسمن کریم پور"، دانشجوی دکتری بازاریابی، باور دارم که می توانم با نوشتن، برای جامعه ام الهام بخش و اثرآفرین باشم.